education - חינוך בשבילי הזיכרון בשבילי הזיכרון גני ילדים יסודי חתיבת ביניים תיכון
 
 
על התכנית בחינוך הערבי
حضرة مديري/ات المدارس العربيّة في المرحلتين الإعداديّة والثانوية المحترمين/ات
 

تحيّة طيّبة وبعد؛

 

فعّاليّات تربويّة وقيميّة حول موضوع "الكارثة"


نضع بين أيديكم مجموعة مِنَ الفعّاليّات التربويّة حول موضوع "الكارثة"، والتي تهدف إلى كيفيّة التعامل مع هذا الحدث بطريقة إنسانيّة، أخلاقيّة وتربويّة. وهي مُعدَّة لجميع التلاميذ في المرحلتين

 

الإعداديّة والثانويّة.
تمّ إعداد هذه الفعّاليّات وملاءمتها للمضامين التعليميّة الموجودة في مناهج وزارة التربية والتعليم ضمن مجالات المعرفة التالية: العربيّة، العبريّة، الإنجليزيّة والتاريخ، وبالتعاون مع قسم المجتمع

 

والشبيبة تمّت إضافة فعّاليّات لا منهجيّة حول الموضوع.
نرجو تطبيق هذه الفعّاليّات ضمن دروس التربية والدروس التعليميّة الأخرى.
كتبت هذه الفعّاليّات بصيغة المذكر، وهي موجَّهة إلى الجنسين على حدٍّ سواء.
نتمنّى لكم/ن عطلة هانئة وممتعة.

 

عبد الله خطيب
مدير قسم أ للتعليم في المجتمع العربيّ

جلال صفدي
مدير قسم المجتمع والشبيبة

 

 

לגעת בכאב של האחר

כמו להבה הקופצת מנר אל נר.... כמו חשמל הנוצר בהשראה אלקטרומגנטית.

 

מערכת החינוך חרתה על דגלה , הטמעת נושא החינוך ההומניסטי, תוך כדי הקניית ידע וכלים להתמודדות עם לקחי ה"שואה" ,במטרה לחנך לערכים אנושיים ולדבר אל לבו של  כל אחד ואחד במערכת, מורים, הורים ותלמידים. לגעת בכאב של האחר ,מבחינה הומנית כאשר משמעות הדבר היא להרגיש את הכאב של האחר  במובן העמוק, להבין את עוצמת הכאב ,וביחד  ליצור מציאות חדשה שבה התלמידים ירגישו מוגנים, אהובים ומוערכים...

 

האמונה שלנו כאנשי חינוך היא בחינוך של מנהיגות  עתידית, מנהיגות ערכית,  לכן אנו  משקיעים בחינוך לערכים  של סובלנות , חמלה, וכבוד הדדי כדי לאפשר מפגש אנושי, שבתוכו יפתח מקום לאבני דרך  של דיאלוג  ויחס אנושי ואמפטיה, מפגש ממקום  בטוח ומוגן.

 

אנו מאמינם כאנשי חינוך ביכולתנו לגרום לתלמידינו לחשוב מחדש, לשנות את בסיס המחשבה שלהם, להתחבר לאנושי, ללמוד שיעור מהעבר, לשחרר את העצמי מהפחד, ולחפש את היופי, השפע והטוב.

 

ערכה זו:  מיועדת לתלמידים במערכת החינוך הערבית בחינוך העל יסודי.החוברת מהווה שלב ראשון ובהמשך יהיו הפעלות ומערכים נוספים לבחירה. הערכה כוללת פעילויות ומערכי שיעור, תוך הדגשת התכנים המחזקים את  החינוך הערכי ,תוך התייחסות והבעת אמפטיה רגשית והומניסטית  כלפי "השואה".

 

שותפים:
המזכירות הפדגוגית
אגף א' לחינוך הערבי
 אגף חברה ורוח
מנהל חברה ונוער
המרכז לחינוך הומניסטי – לוחמי הגטאות

 

רקע היסטורי

השואה היא הרצח של כשישה מיליון יהודים בידי גרמניה הנאצית. רדיפת היהודים על ידי הנאצים החלה כבר בשנת 1933 ואילו ההשמדה ההמונית התבצעה במהלך מלחמת העולם השנייה. ליהודים לא היה מפלט, איש לא היה בטוח. הרוצחים לא הסתפקו רק בהרס הקהילות והישובים, הם חתרו להשמיד את העם – עד ליהודי האחרון. עצם היותו של אדם יהודי היה פשע שדינו היה אחד – מוות.

 

בתקופת השואה – האסון הגדול ביותר שפקד את העם היהודי מאז ומעולם מבחינת היקפו ואופיו – נחרבו אלפי קהילות יהודיות על אוצרותיהן החומריים והרוחניים.

 

התיאוריות הגזעניות רווחו באירופה בכלל ובגרמניה בפרט החל מהמאה ה- 19. עם עלייתו של אדולף היטלר לשלטון בגרמניה בשנת 1933, הפכה האנטישמיות הגזענית למכשיר בידי המפלגה הנאציונל – סוציאליסטית והייתה למדיניות הרשמית של היטלר ושל הרייך השלישי.

 

המדיניות הנאצית האנטי-יהודית פעלה בשני נתיבים עיקריים: צעדים תחיקתיים שנועדו לדחוק את היהודים החוצה מן החברה ולנשלם מזכויותיהם ומרכושם, ובו בזמן – מסעות הסתה, הטרדות, טרור ואלימות בדרגות שונות. המטרה באותה עת הייתה לגרום ליהודים לעזוב את גרמניה.

 

בספטמבר 1935 נחקקו חוקי נירנברג, ותורת הגזע והאנטישמיות היו לחוק המדינה. בשנים 1938-1939 היתה החרפה במדיניות כלפי היהודים, ריבוי צווים, תקנות והגבלות, פגיעות פיזיות ביהודים, לדוגמה: ליל הבדולח, מעצרים ושליחה למחנות ריכוז, הגירה כפויה מואצת, שינויים ארגוניים והאחדת מנגנוני הפיקוח על החלת המדיניות כלפי היהודים בידי ה-S.S.

 

בשנת 1938 חל מפנה במדיניות כלפי היהודים. השיא היה בליל הבדולח, הלילה של 9-10 בנובמבר 1938, בו הוצתו ונהרסו כליל כאלף בתי כנסת ברחבי גרמניה, נשרפו ונשדדו יותר משמונה מאות חנויות, ותשעים ואחד יהודים נרצחו בפוגרום.

 

הרוצחים לא גילו ריסון בשום שלב. ועם תחילת מלחמת העולם השנייה וכיבוש פולין בשנת 1939 ע"י הנאצים התחיל השלב של ריכוז היהודים בגטאות כדי להקל על הנאצים להעביר אותם משם למחנות ההשמדה, הגדול מבינהם היה גטו וארשה, שם הופרדו היהודים מהעולם החיצוני וסבלו מתנאי חיים מאד קשים .  חלק גדול מהילדים והנשים מתו בגטו ממחלות ומרעב. בשנת 1942 הנאצים הקימו ששה מרכזי השמדה ליהודים בפולין , שהפכו למפעלי מוות למיליוני יהודים. היהודים התארגנו בארגוני התנגדות ומרד נגד הנאצים ופעלו לשימור צלם האנוש שלהם.

 

בסוף ימי הרייך כשהצבא הנאצי נסוג אחורה ונשארו אלפי עצורים במחנות ההשמדה, הנאצים הובילו אותם למה שידוע בשם "צעדות המוות", כשאלפים מהם מתו בדרך או נרצחו ע"י הנאצים וכמעט רבע מיליון יהודים מתו בצעדות האלה.

 

الخلفيّة التاريخيّة

 

"الكارثة" هي الفظائع التي حلّت بالشعب اليهوديّ إبّان الحكم النازيّ في أوروبا في الفترة ما بين 30 يناير كانون الثاني 1933، عندما أصبح هتلر مستشارًا لألمانيا، حتّى 8 أيّار 1945 عندما انتهت الحرب العالميّة الثانية في أوروبا. خلال هذه الفترة منَ الزمن تعرّض اليهود في أوروبا إلى اضطهاد قاسٍ ومتزايد مِنْ قِبَل النظام النازيّ العنصريّ، انتهى بقتل 6 مليون يهوديّ وإبادة 5000 جالية يهوديّة.

 

يمكن التعامل مع مراحل مُختلفة للسياسة النازيّة العنصريّة في إبادة اليهود، ابتداءً مِن تسلُّم النازيّين للحكم في ألمانيا بقيادة أدولف هتلر عام 1933 وحتّى نهاية الحرب العالميّه الثانية عام 1945:
المرحلة الأولى: من عام 1933 وحتّى عام 1938، وتميزّت بالملاحقات والإجراءات ضدّ اليهود، وَبسَنِّ القوانين العنصريّة ضدّهم (قوانين نيرنبرغ)، وبلغت ذروتها في شهر تشرين الثاني عام 1938 بالأحداث المعروفة بِـ "ليل البلّور".

 

المرحلة الثانيّة: من أيلول 1939 وحتّى حزيران 1941، وتميّزت بتعمّق العداء المتجذِّر لليهود والّذي كان جزءًا لا يتجزّأ من الأيديولوجيّة النازيّة، إذ حُرِم اليهود حرمانًا تامًّا من أيّ حقٍّ منْ حقوق الإنسان والمواطنة، بالإضافة إلى إهانتهم وعزلهم واستغلال اليهود في العمل القسريّ وتجويعهم. ولبلوغ هذه الغايات تمّ جمع اليهود في "الجيتوات".

 

المرحلة الثالثة: الحلّ النهائيّ – ما بين 1941 إلى 1942، في هذه المرحلة بدأت عمليّة قتل اليهود لمجرّد يهوديّتهم دون تفريقٍ ولا تمييز، وهو ما يُعرَف بمخطّطِ الإبادة الشاملة لليهود وقد تبلورت عمليّة تنفيذهِ في مؤتمر "فانزه" والّذي أُوكلت مسؤوليّته إلى ال "أس .أس" و"الجستابو". وبعد كشف النّقاب عن أعمال الإبادة، رفع اليهود راية العصيان وخاصّة في جيتو وارسو.

 

المرحلة الرابعة: من 1943- 1945، شهدت هذه المرحلة تغييرًا في مسار الحرب اعتبارًا منْ ربيع عام 1943، بعد الهزيمة التي لحقت بألمانيا في معركة ستالنغراد، ولكن استمرت، بلا هوادة، عمليّة إبادة آخِر مَنْ تبقّى منَ اليهود في الجيتوات ومعسكرات الإبادة. واستمرّت القيادة النازيّة في تصعيد وتيرة مسيرة إبادة اليهود.

 

مع وصول النازيّين  إلى الحكم أسرعوا إلى تعزيز نظامهم الدكتاتوريّ وإتمام البنية التحتيّة لقوّات ال "أس أس" والـ "جيستابو" من أجل الكشف عن الأعداء ومراقبتهم وإرسالهم إلى معسكرات الاعتقال، ومن ضمن هؤلاء الأعداء المعارضين، خُصّصت هذه المعسكرات أيضًا لليهود.
معَ استفحالِ الدعاية العنصريّة النازيّة زادَ اضطهاد اليهود واتُّخذت ضدّهم إجراءات، وقد وصل الأمر إلى صياغة تشريعات معادية لليهود، وهي "قوانين نيرنبرغ"، كأساس لعزل اليهود عنِ المجتمع الألمانيّ.  ووصلت ذروة ذلك في 10 نوفمبر 1938، بالأحداث المعروفه بـ"ليل البلور" إذ قام النازيّون بأعمال سرقة ونهب وتدميرِ مساكن وأماكن عمل يهوديّة وإشعال النار في الكُنُس.
في سبتمبر أيلول 1939، هاجمت ألمانيا بولندا، وبدأت بذلك الحرب العالميّة الثانية وبعد ذلك بقليل، في سنة  1940 بدأ النازيّون بعزل يهود بولندا في أحياء ال"جيتو"، حيث فصلتهم الأسوار والأسلاك الشائكة عن بقيّة السكّان، وسهّلت هذه الإجراءات على النازيّين. فيما بعد، نقل اليهود إلى معسكرات الإبادة من أجل تنفيذ الحلّ النهائيّ.

 

وأُرغم اليهود المتواجدون في الـ"الجيتو" على ارتداء شارة نجمة داوود الصفراء للإشارة إلى يهوديّتهم، وكانت الظروف المعيشيّة في أحياء الـ"جيتو" قد تدهورت بسرعة، بسبب نقصٍ في الطعام والماء والخدمات الصحّيّة والأدوية، وسرعان ما توفّي عشرات الألوف نتيجة الجوع وتفشّي الأوبئة والأمراض المعدية.

 

في يناير 1942، قام النازيّون بتأسيس 6 مراكز لإبادة اليهود في بولندا. ونُقل اليهود من أحياء الـ"جيتو" ومراكز الاعتقال إلى معسكرات الإبادة بواسطة عربات القطار، وكانت معسكرات الإبادة في الواقع معامل لقتل اليهود.

 

وفي أواخر أيّام "الرايخ"، عندما تراجعت الجيوش الألمانيّة، قام النازيّون بسَوق السجناء الّذين ظلّوا على قيد الحياة في معسكرات الاعتقال إلى مناطق لا تزال تحت السيطرة الألمانيّة في نطاق ما أُطلق علية باسم "مسيرات الموت"، ومات أغلبيّتهم أو أُطلق عليهم الرصاص وهم في الطريق وقُضي على حوالي ربع مليون من اليهود نتيجة هذه المسيرات.

 

חזור

 
  תאריך עדכון אחרון:  18/04/2015